XII Lubelskie Forum Bibliologów, Informatologów i Bibliotekarzy – relacja

Praktyka biblioteczna nie miałaby sensu bez wsparcia teoretycznego. Nauka byłaby zlepkiem idei i twierdzeń, gdyby nie konfrontowała się z doświadczeniem i znajomością rzeczy, właściwej praktykom. Dlatego już dwunasty raz odbyło się Lubelskie Forum Bibliologów, Informatologów i Bibliotekarzy, organizowane przez Katedrę Informatologii, Bibliologii i Edukacji Medialnej UMCS. Hasło konferencji: „Inkluzja cyfrowa jako obszar działań biblioteki: od dostępu do świadomego uczestnictwa” pozwoliło nam przyglądać się roli bibliotek jako instytucji wspierających zarówno dostęp do technologii informacyjno-komunikacyjnych, jak i rozwój kompetencji cyfrowych, informacyjnych, społecznych oraz obywatelskich użytkowników.

Konferencja miała formułę hybrydową. 5 marca 2026 spotkaliśmy się stacjonarnie na Wydziale Politologii i Dziennikarstwa UMCS oraz online za pośrednictwem platformy Teams. Dzięki temu w obradach mogło wziąć udział naprawdę pokaźne, blisko 200-osobowe grono. Wysłuchaliśmy kilku interesujących referatów, które otworzyły nas na pewne, czasem zupełnie nowe aspekty naszego uczestnictwa w cyfrowym świecie.

Warto w szczególny sposób podkreślić dwa elementy obrad. Pierwszym była debata ekspercka pt. „Edukacja medialna blisko ludzi: jak biblioteki wzmacniają inkluzję i obywatelstwo cyfrowe?”. Prowadziły ją dr hab. Anita Has-Tokarz prof. UMCS oraz dr Renata Malesa z Katedry Informatologii, Bibliologii i Edukacji Medialnej. Dla naszego Oddziału była szczególnie ważna, ponieważ do grona ekspertów zaproszono także przedstawicielkę naszego Towarzystwa. Po przeanalizowaniu obszarów zainteresowań członkiń Rady ustaliłyśmy, że będzie nas reprezentować sekretarzyni Ewa Ziembowicz. Zwróciła uwagę na kilka ważnych dla środowiska bibliotek szkolnych i pedagogicznych spraw. Podkreśliła zróżnicowanie kompetencji wśród nauczycieli bibliotekarzy oraz wysokie – eksperckie – kompetencje wielu z nich w zakresie świata mediów, w tym cyfrowych, technologii informacyjno-komunikacyjnej, postaw i emocji. Przypomniała też, że biblioteki szkolne są jedynym typem bibliotek, do których trafi każdy obywatel. Dlatego ich wizerunek (mocno zaniedbany zresztą) utrwali się w świadomości Polaków jako wizerunek biblioteki w ogóle. Debata pokazywała perspektywę wszystkich typów bibliotek. Wzięły w niej udział także: Joanna Chapska (Wiceprzewodnicząca Zarządu Głównego SBP), Paulina Studzińska–Jaksim (Dyrektorka Biblioteki Głównej Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie) i Katarzyna Weinper (Wiceprezeska Stowarzyszenia Bibliotek Szkół Wyższych, Dyrektorka Centrum Informacji Naukowo-Technicznej Politechniki Lubelskiej). Jedną z ważnych konkluzji było zwrócenie uwagi na ustawiczną umiejętność dostosowywania się i poszerzania kompetencji bibliotekarzy w warunkach zmieniającego się świata.

Drugim wartym podkreślenia fragmentem było spotkanie z Joanną Chapską i Bożeną Lech-Jabłońską – redaktorkami książki pt. „Biblioteki, ludzie, przyszłość. 90 lat Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich na Lubelszczyźnie”, wydanej z okazji jubileuszu 90-lecia SBP w regionie. Już sam fakt tak długiej, ale też niezwykłe żywej obecności Stowarzyszenia budzi podziw i szacunek. Gratulujemy i cieszymy się. Podczas prowadzonej przez Pana Grzegorza Winnickiego (dyrektora MBP im. Adama Mickiewicza w Lubartowie, członka Zarządu Okręgu Lubelskiego SBP) padło kluczowe pytanie: „co to daje, co z tego wynika, czemu służy, co niesie na przyszłość?”. Zadane w kontekście publikacji książki – należy zachować w pamięci, konstruując wszelkie spotkania środowisk bibliotekarzy, bibliologów i informatologów. Było to bardzo pobudzające myślenie pytanie. Pokazywało bowiem, że każde spotkanie powinno być impulsem do działania. Nie wystarczy, że się spotkamy, porozmawiamy i wrócimy do poprzedniego życia. Energia i intelektualna siła, która się wytworzyła, powinna zostać przekuta na rekomendacje, list otwarty, publikację, oficjalne stanowisko, które trafi do szerszego grona, innych środowisk, a wreszcie władz miasta i/lub kraju.

Partnerami merytorycznymi Forum byli:

Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. Zarząd Okręgu Lublin, Akademickie Koło SBP w Lublinie, Towarzystwo Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich Oddział w Lublinie, Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. H. Łopacińskiego w Lublinie, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. KEN w Lublinie, Miejska Biblioteka Publiczna im. H. Łopacińskiego w Lublinie, Biblioteka Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Biblioteka Główna Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, Biblioteka Główna Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, Centrum Informacji Naukowo-Technicznej Politechniki Lubelskiej, Sekcja Bibliotek Naukowych SBP, Lubelskie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli.