Zainteresowanie tym wydarzeniem przerosło nasze oczekiwania. W środowe, prawie wiosenne popołudnie 12 marca 2025 r. członkowie lubelskiego oddziału Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich uczestniczyli w wizycie studyjnej w Dziale Zbiorów Specjalnych Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie. Spotkanie miało na celu zapoznanie się z wyjątkowymi zbiorami biblioteki, obejmującymi unikatowe rękopisy, starodruki oraz dokumenty o znaczeniu historycznym i kulturalnym.
To, co trzeba podkreślić to ogromna wiedza oraz wielki szacunek i miłość do zbiorów pracujących tam osób. Opowieść o tym jak „leczyć” poranione dokumenty, jak o nie dbać, jak czyścić – to nie była zwykła informacja lub instrukcja. Była to niezwykle profesjonalna, ale pełna troski podróż po taśmach, które łatwo odklejać, typach gumek w różnych wielkościach i formach, pomagających usunąć brud z kart, bibułkach, pergaminach, którymi można uzupełniać naddarte fragmenty stron. Opowiadała nam o tym pani Beata Stelmaszuk.
W drugiej części pani Anna Oleszek, kierownik Działu Zbiorów Specjalnych, zabrała nas w fascynujący świat wzruszeń. Bo jakie inne uczucia mogą towarzyszyć bibliotekarkom i bibliotekarzom, gdy trzymają w rękach (oczywiście zabezpieczonych rękawiczkami ochronnymi!) dokument królewski czy tablice matematyczne, które należały do króla Polski lub czytają oryginalne listy miłosne.
Podczas wizyty zaprezentowano następujące eksponaty:
Autograf Hieronima Łopacińskiego – cenny rękopis patrona biblioteki, będący świadectwem jego pracy naukowej i działalności społecznej.
Tablice matematyczne Zygmunta Augusta – rzadkie wydanie, obrazujące poziom nauk ścisłych w czasach panowania ostatniego Jagiellona.
Biblia luterańska – największa książka w zbiorach biblioteki, licząca 2006 stron, będąca świadectwem tradycji religijnych i edytorskich.
Najmniejsza książka w zbiorach – publikacja wielkości paznokcia, zawierająca modlitwę „Ojcze nasz” w siedmiu językach świata.
Pachnące kwiatami książki z poezją Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i Haliny Poświatowskiej – unikalne egzemplarze, które łączą poezję z doznaniami zapachowymi.
Dokument królewski dotyczący Targu w Motyczu z 1406 roku – historyczne świadectwo regulacji handlowych w regionie lubelskim.
List miłosny Anny Sierzpowskiej do Kazika – wzruszający dokument prywatny, napisany przez siostrzenicę dr. Jaczewskiego, która później została modelką Modiglianiego.
List opisujący wypadek i śmierć Hieronima Łopacińskiego – napisany przez jego przyjaciela, przedstawiający okoliczności tragicznego zdarzenia.
List Bolesława Prusa do przyjaciela – zawierający tłumaczenie pisarza na temat zwłoki w spłacie długu. Ciekawostką jest fakt, że Prus pisał na maszynie, aby chronić swój wzrok.
List Tadeusza Różewicza do Marii Bechczyc-Rudnickiej – korespondencja ukazująca relacje poety z literackim środowiskiem.
Dodatkowo uczestnicy mogli zapoznać się z unikatowymi pocztówkami:
• Litografia Leona Wyczółkowskiego – nawiązująca do lubelskich korzeni artysty.
• Album Instytutu w Puławach z 1855 roku – zawierający kolorowe litografie.
• Grafika Kazimierza Wiszniewskiego, przedstawiająca Kazimierz nad Wisłą – artysta związany był z Lublinem.
Na zakończenie zaprezentowano Dokumenty Życia Społecznego, w tym:
• Druk ulotny z 1908 roku – serwetka z zaproszeniem na imprezę.
• Program poranku dla najuboższych z 1929 roku – dokument ilustrujący działalność charytatywną.
Wizyta studyjna była cenną okazją do zgłębienia bogatych zbiorów biblioteki oraz poznania unikatowych dokumentów o znaczeniu historycznym i kulturowym. Spotkanie zakończyło się dyskusją na temat możliwości wykorzystania tych materiałów w pracy edukacyjnej i bibliotekarskiej.
Ewa Ziembowicz, sekretarz Oddziału
